Astma-COPD.nl

Alles over Astma & COPD

Astma-COPD.nl

Prikkels bij astma

Allergische en niet-allergische prikkels

Bij prikkels die astmaklachten veroorzaken kan er sprake zijn van allergische prikkels en niet-allergische prikkels.

Allergische prikkels

astma prikkelsAllergische prikkels ontstaan door stoffen die ‘allergenen’ genoemd worden. Allergenen waar mensen gevoelig voor kunnen zijn, zijn o.a.:

  • Huisstofmijt (en de uitwerpselen daarvan)
  • Huidschilfers van dieren (honden, katten, vogels, cavia’s)
  • Stuifmeel of pollen van een aantal soorten grassen, bomen en planten
  • Schimmelsporen
  • Dierlijke eiwitten die in voedsel zitten
  • Bepaalde geneesmiddelen

Mensen met astma kunnen van deze prikkels benauwd worden of piepend adem gaan halen. Het effect kan binnen 30 minuten optreden, maar er kan ook een hele dag overheen gaan voordat de allergische reactie optreedt. Dit maakt het vaak moeilijk om precies te achterhalen wat de allergische reactie veroorzaakt (heeft).

Niet-allergische prikkels

De niet-allergische prikkels zijn prikkels waar iedereen last van kan hebben. Astma patiënten kunnen er echter veel sterker op reageren en benauwd worden. Tot de niet-allergische prikkels behoren o.a.:

  • Stoffen die je inademt: bijvoorbeeld sigarettenrook, rook van vuur, kookluchtjes, parfums, formaldehydegas (de geur van isolatiemateriaal of spaanplaat), de geur van schoonmaakmiddelen en uitlaatgassen
  • Stoffen die je inneemt: bijvoorbeeld bepaalde geneesmiddelen en bepaalde stoffen die in eten of drinken zitten
  • Weersomstandigheden: bijvoorbeeld mist, vocht, temperatuurschommelingen, koude lucht en regen

Er zijn helaas geen afweerstoffen tegen deze niet-allergische prikkels en het lichaam maakt deze dan ook niet aan.

Probeer prikkels te vermijden

Een zeer belangrijk onderdeel van de behandeling van astma is het voorkómen van klachten. Hoewel astma niet te genezen is, kunnen de klachten vaak wel beperkt worden. Om klachten te voorkomen is is het het beste om (naast de preventieve inname van medicijnen) prikkels zo veel als mogelijk te vermijden.

Buiten de deur kunt u aan anderen vragen om medewerking. Leg daarbij uit waar u last van heeft en wat het directe effect van rook op uw luchtwegen en lichamelijke welbevinden is. Uiteraard is het niet te doen om aan iedereen op een druk feest te vragen niet te roken, maar bij kleine feestjes of familiebezoekjes kunt u uiteraard om medewerking vragen. Blijf uiteraard wel vriendelijk en praat niet de hele avond over uw problemen. Anderen vertellen daar (ook) graag over. Kweek begrip voor uw situatie. Lees hier meer over roken en astma.

Naast rook zijn er natuurlijk nog meer prikkels. U weet na een tijdje zelf het beste waarvoor u gevoelig bent. Probeer die prikkels ook te vermijden. U kunt bijvoorbeeld pas naar buiten gaan als het warmer is buiten (en dus niet tijdens de koude ochtend). Ook parfums, schoonmaakmiddelen en kookluchten kunt u vermijden.

Binnenshuis kunt u heel nadrukkelijk zelf prikkels voorkomen door uw huis daarop in te richten. Dit wordt ook wel saneren genoemd. Hierbij wordt uw woonomgeving zo ingericht dat er zo min mogelijk prikkelende stoffen zijn.

Lees hieronder verder over saneren bij astma (het wegnemen van prikkels).

sigarettenrook astmaWegnemen van astma prikkels

Richt uw huis prikkelvrij in

Saneren is het dusdanig inrichten van uw woning dat er zo weinig mogelijk prikkels voorkomen die astmaklachten kunnen veroorzaken. Hierbij moet u denken aan het klimaat in huis, goed schoonmaken en het vermijden van huisdieren. Het is aan te raden om voor het saneren de hulp in te roepen van een longverpleegkundige (zie zorgverleners).

Naast de hulp van de longverpleegkundige, is het ook verstandig om te zorgen dat alle bewoners achter het plan te staan. Daarnaast is het belangrijk om op het juiste moment eraan te beginnen. Dit moment kan zijn als u bijvoorbeeld gaat verbouwen of verhuizen, of als uw huisdier is overleden.

Saneren gebeurt basaal in 4 stappen:

  • Uitzoeken voor welke prikkels u gevoelig bent
  • Uitzoeken waar in huis deze prikkels voorkomen
  • Een plan opstellen om deze prikkels te voorkomen
  • Het plan uitvoeren

Lees hieronder verder welke stappen nodig zijn bij het saneren.

Stap 1 en 2: Uitzoeken voor welke prikkels u gevoelig bent en waar in huis deze prikkels voorkomen

Samen met uw huisarts kunt u uitzoeken voor welke prikkels u gevoelig bent. Zo kan onderzocht worden of u allergisch bent voor gras- en boompollen, huisstofmijt of huidschilfers van huisdieren. Dit onderzoek blijft beperkt tot de allergische prikkels. De niet-allergische prikkels zoals sigarettenrook en bakluchtjes blijven hierbij buiten beschouwing.

Van de niet-allergische prikkels weet u waarschijnlijk wel uit ervaring waar u gevoelig voor bent. Anders kunt u daarover overleggen met de longverpleegkundige welke er in stap 2 bij betrokken wordt.

Samen met de longverpleegkundige (via thuiszorg of ziekenhuis te contacteren) gaat u onderzoeken waar in uw huis de prikkels voorkomen waar u last van heeft. De meest voorkomende prikkel is huisstofmijt.

Huisstofmijt is niet met het blote oog te zien, maar is altijd aanwezig. Er kan wel op getest worden middels een mijtentest. Middels deze test kunt u onderzoeken waar in huis veel mijt voorkomt en waar niet of nauwelijks. Geliefde plaatsen zijn beschutte plaatsen (achter matrassen, in stofnesten), vochtige plaatsen (luchtvochtigheid 45% of meer) en plaatsen waar veel voedsel ligt (met name huidschilfers van mensen en dieren).

Stap 3 en 4: Het opstellen en uitvoeren van het saneringsplan

Huisstofmijt

De belangrijkste bestrijding van huisstofmijt is regelmatig goed schoonmaken, zeker op de plaatsen waar veel mijt is aangetroffen. Daarnaast is het voorkomen van stofnesten belangrijk; maak dus ook schoon achter de verwarming. Ook moet de luchtvochtigheid laag worden gehouden. Vanaf 45% luchtvochtigheid overleeft huisstofmijt en vanaf 55% luchtvochtigheid plant huisstofmijt zich voort.

Gladde oppervlakken bieden weinig houvast en beschutting voor de huisstofmijt. Daarnaast is een glad oppervlak makkelijk schoon te houden. Neem dus geen hoogpolig tapijt, maar laminaat of gladde vloerbedekking. Ook meubels met gladde oppervlakken (bijvoorbeeld leer) zijn te prefereren boven pluizige bankstellen.

Beddengoed moet regelmatig op 60° gewassen worden en matrassen en kussens kunnen het beste van een hoes voorzien worden. Besteed verder altijd goed aandacht aan uw bed bij het schoonmaken: het is een geliefde plaats voor huisstofmijt. Er is voldoende voedsel, warmte en vocht om te overleven.

Luchtreinigers halen elektrostatisch of via filters deeltjes uit de lucht. Deze werken op zich prima, alleen als er in een stoel veel deeltjes zitten en je gaat zitten, dan adem je die deeltjes in vóórdat ze door de luchtreiniger afgevangen zijn.

Vocht

De luchtvochtigheid in het huis kan verminderd worden door in de wintermaanden goed te luchten. Dan komt er namelijk het minste vocht naar binnen. Door de hoeveelheid huisstofmijt zo laag mogelijk te maken aan het begin van de lente, kan de concentratie huisstofmijt in huis tot na de zomermaanden laag blijven.

Zorg verder voor goede ventilatie tijdens en na het douchen, koken, afwassen, wassen (van kleren) etc. Een wasdroger verdient de voorkeur boven een wasrek (of hang de was buiten op).

Vocht wordt ook tegengegaan door goed te verwarmen. Dit moet gelijkmatig gebeuren. Isolatie is daarnaast een prima manier om warmte vast te houden in het huis.

Op de koudste plek zal er vocht gaan condenseren. Als de vloer de koudste plek is, wordt deze licht vochtig en zo ontstaat er een beschutte plek met vocht. Dit is ideaal voor huisstofmijt. Let dus op wat de koudste plek in huis is.

Huisdieren

De allergenen die van huisdieren afkomen kunnen zich door de lucht verplaatsen. Zo komen ze in alle ruimtes terecht en zelfs tegen het plafond. Uw huisdieren alleen uit de slaapkamer weren, heeft daarom weinig zin. Het beste is om geen huisdieren te nemen met haren of veren. Vissen kunt u wel nemen.

Sigarettenrook, bak- en braadluchtjes, stof

Etensgeuren en kruiden kunnen allergische klachten veroorzaken. Zorg daarom voor een goede ventilatie tijdens en ook na het koken (liefst middels een goede afzuigkap).

Roken wordt uiteraard ten sterkste afgeraden. Zeker zelf niet roken maar liever ook niet meeroken. Krijgt u dus rokers op bezoek, vraag dan of ze niet willen roken of dat ze even buiten gaan staan (als ze niet zonder kunnen). Dit is niet altijd even makkelijk om te vragen, maar durf gerust uit te leggen waar u last van kan krijgen als zij gaan roken.

Gewoon huisstof is geen echte allergische prikkel maar kan wel klachten veroorzaken. Neem daarom regelmatig alles in huis af. Liefst pas een half uur na het stofzuigen: door stofzuigen dwarrelen er hele kleine deeltjes rond in huis die pas na een half uur neergedaald zijn.

Behalve door prikkels kunnen er ook klachten ontstaan door inspanning. Lees hier verder over inspanningsastma.